Dobre imię osoby lub firmy to często budowany od lat kapitał, który można stracić w krótkiej chwili za sprawą pomówień. Nic więc dziwnego, że jest on chroniony prawnie, a w przypadku zniesławienia można domagać się zadośćuczynienia na drodze sądowej. Warto znać podstawy tego zagadnienia, ale szczególnie dobrze jest powierzyć proces o zniesławienie doświadczonym adwokatom lub radcom prawnym. Planujecie Państwo wszczęcie postępowania o zniesławienie? Kancelaria Płatek zaprasza do współpracy!
Nasz system prawny daje osobom zniesławionym dwie drogi dochodzenia swoich praw. Możemy wstąpić na drogę cywilną, żądając zadośćuczynienia lub odszkodowania za naruszenie dóbr osobistych – wliczają się w to także publiczne przeprosiny. Korzystając z przepisów kodeksu karnego, możemy również wnieść akt oskarżenia przeciwko zniesławiającemu, czyli pozew o zniesławienie. W tym przypadku ofiara zniesławienia może skorzystać z pomocy policji w celu zabezpieczenia dowodów, także jeśli doszło do pomówień w przestrzeni internetowej. Równolegle zawsze warto próbować samodzielnie zbierać i przechowywać dowody, np. w formie zrzutów ekranów, na których znajduje się treść wypowiedzi naruszających dobre imię.
Wyrok sądu cywilnego w procesie o zniesławienie nie jest wiążący dla sądu karnego oraz na odwrót. Przy zasądzeniu odszkodowania od pomawiającego, Sąd karny wcale nie musi go skazać. Skazanie danej osoby wcale nie oznacza przyznania nam odszkodowania.
Czy warto pozwać za zniesławienie? Korzyści mogą być wymierne, ale zarówno stworzenie aktu oskarżenia, jak i udowodnienie odpowiedzialności sprawcy zniesławienia wymaga dobrego przygotowania pod względem znajomości przepisów prawa i procedur związanych z tego rodzaju postępowaniami. Dlatego właśnie większość osób, które planują zainicjować proces o zniesławienie, zwraca się do profesjonalistów, którzy znacznie zwiększają szansę na korzystne rozstrzygnięcie sprawy. Kancelaria Płatek oferuje Państwu pomoc ekspertów znających od podszewki tematykę naruszenia dóbr osobistych. Dzięki temu są oni w stanie pomóc na każdym etapie procesu o zniesławienie.
Pomówienie (zniesławienie) jest przestępstwem ściganym z oskarżenia prywatnego, co wynika wprost z art. 212 Kodeksu karnego w zw. z art. 487 Kodeksu postępowania karnego. Oznacza to, że to pokrzywdzony, a nie prokurator, inicjuje postępowanie i składa prywatny akt oskarżenia bezpośrednio do właściwego sądu rejonowego (wydział karny), zgodnie z miejscem popełnienia czynu lub miejscem zamieszkania oskarżonego.
Pokrzywdzony może samodzielnie sporządzić i złożyć pozew o zniesławienie, jednak przepisy przewidują również alternatywną ścieżkę – zgodnie z art. 488 § 1 k.p.k. możliwe jest złożenie ustnej lub pisemnej skargi na Policji, która ma obowiązek ją przyjąć i niezwłocznie przekazać do sądu. W praktyce rozwiązanie to bywa stosowane przez osoby, które nie czują się na siłach, aby samodzielnie przygotować formalne pismo procesowe.
Należy jednak pamiętać, że prywatny akt oskarżenia musi spełniać konkretne wymogi formalne, m.in. wskazywać dane oskarżonego, dokładny opis czynu, czas i miejsce jego popełnienia, a także zawierać dowody potwierdzające zniesławienie. Braki formalne mogą skutkować wezwaniem do ich uzupełnienia, a w skrajnych przypadkach – zwrotem pisma lub umorzeniem postępowania.
Choć w obiegu dostępne są gotowe wzory prywatnych aktów oskarżenia o zniesławienie, w praktyce ich prawidłowe wypełnienie wymaga znajomości przepisów oraz orzecznictwa, w szczególności w zakresie rozróżnienia pomiędzy zniesławieniem a dozwoloną krytyką. Z tego względu sporządzenie pozwu o zniesławienie warto powierzyć adwokatowi lub radcy prawnemu, który nie tylko zadba o poprawność formalną pisma, ale również pomoże właściwie sformułować zarzuty, dobrać dowody i ocenić realne szanse powodzenia sprawy.
Zniesławienie występuje w polskim systemie prawnym w dwóch typach – wyżej wspomnianym podstawowym oraz kwalifikowanym. O typie kwalifikowanym mówimy wtedy, gdy czyn ten nosi znamiona zwiększonej szkodliwości społecznej. Pomówienie może wystąpić za pomocą środków masowego komunikowania, tj. radia, prasy, telewizji. Nie możemy zapomnieć również o zniesławieniu w Internecie, a w tym wszelkich portalach społecznościowych oraz forach. Za zniesławienie w typie kwalifikowanym sprawcy grozi grzywna, ograniczenie wolności oraz pozbawienie wolności, nawet do roku.
W obu przypadkach zniesławienia sąd może również żądać zadośćuczynienia pieniężnego dla pokrzywdzonego lub zarządzić obowiązek zapłaty odpowiedniej sumy pieniężnej na wskazany przez niego cel społeczny. Formą kary za pomówienie/zniesławienie, którą zasądzają sądy jest np. podanie treści wyroku do wiadomości publicznej. W domyśle ma to również stanowić przynajmniej częściową naprawę wyrządzonych szkód.
Zniesławienie jest czynem o charakterze powszechnym – może go popełnić każdy. Przestępstwo zniesławienia ścigane jest z oskarżenia prywatnego, zatem pokrzywdzony musi wnieść samodzielnie akt oskarżenia, by osoba, która dopuściła się przestępstwa, stanęła przed sądem. Pokrzywdzony może oczywiście skorzystać z pomocy profesjonalisty, który będzie reprezentował go przez cały tok procesu o zniesławienie. W wyjątkowych przypadkach, gdy występuje interes społeczny, akt oskarżenia może wnieść oskarżyciel publiczny, czyli prokurator.
Nie każda obelga, oszczerstwo skierowane pod naszym adresem można traktować jako zniesławienie, o które można oskarżyć. Nie możemy nikogo pozwać ani wnieść przeciwko niemu oskarżenia, jeśli zarzut w naszą stronę był wypowiedziany niepublicznie lub gdy był prawdziwą informacją. Sytuacja, w której niepochlebną opinię wyrazimy danej osobie „w cztery oczy” nie jest przestępstwem.
Przestępstwem nie jest również publiczna wypowiedź na temat danej osoby jeśli rozpowszechniane przez nas informacje są bezwzględnie prawdziwe. Dotyczy to również wypowiedzi odnoszących się do osób publicznych. Dozwolona jest krytyka postępowania tych osób, a nie ich właściwości, cech. Dowodzenie, że dana wypowiedź jest prawdziwa, a zarzut dotyczy życia prywatnego lub rodzinnego, może być przeprowadzany wyłącznie gdy w grę wchodzi niebezpieczeństwo dla życia, zdrowia lub w przypadku demoralizacji małoletniego.
Aby udowodnić pomówienie, musi ono spełniać wymagania opisane w art. 212 Kodeksu Karnego. Do pomówienia może dojść zarówno w Internecie (np. wysyłanie wiadomości oczerniających daną osobę) jak i słownie (podczas rozmowy, np. w zakładzie pracy). Aby udowodnić popełnienie przestępstwa, należy zebrać odpowiedni materiał dowodowy.
W postępowaniu karnym o zniesławienie kluczowe jest wykazanie, że:
W praktyce sądy badają nie tylko subiektywne odczucia pokrzywdzonego, lecz przede wszystkim obiektywną zdolność danej wypowiedzi do naruszenia dobrego imienia.
Im bardziej kompletny i spójny materiał dowodowy zostanie zgromadzony, tym większe szanse na wykazanie, że doszło do przestępstwa zniesławienia w rozumieniu przepisów prawa karnego. W sprawach o charakterze internetowym szczególnie istotne jest szybkie zabezpieczenie dowodów, ponieważ treści mogą zostać usunięte lub zmodyfikowane.
Postępowanie w sprawie o zniesławienie rozpoczyna się od ustalenia, czy doszło do pomówienia w rozumieniu art. 212 Kodeksu karnego oraz od zabezpieczenia dowodów potwierdzających treść i formę naruszenia dobrego imienia. Następnie pokrzywdzony przygotowuje i składa prywatny akt oskarżenia do właściwego sądu rejonowego albo zgłasza skargę na Policji, która przekazuje ją do sądu. Po wniesieniu sprawy o zniesławienie sąd może skierować strony do postępowania pojednawczego, którego celem jest polubowne zakończenie sporu. Jeżeli do ugody nie dojdzie, sprawa trafia na rozprawę karną, podczas której sąd przeprowadza postępowanie dowodowe, przesłuchuje strony i świadków oraz ocenia zgromadzony materiał. Po zakończeniu postępowania sąd wydaje wyrok, w którym może orzec m.in. karę grzywny, ograniczenia wolności, nawiązkę lub obowiązek przeproszenia, a także rozstrzyga o kosztach postępowania.
Warto dokładnie wyjaśnić, czym jest zniesławienie oraz jaki jest jego zakres. Według kodeksu karnego zniesławieniem jest pomówienie o postępowanie lub właściwości, które mogą poniżyć w opinii publicznej lub narazić na utratę zaufania potrzebnego do pełnienia danego stanowiska, zawodu lub rodzaju działalności.
Aby mówić o pomówieniu, nie musi ono odnieść zamierzonego przez zniesławiającego efektu. By wnieść akt oskarżenia, wystarczy by dana wypowiedź mogła potencjalnie spowodować obrazę, utratę zaufania do pełnionego stanowiska, wykonywania konkretnych czynności. O zniesławieniu mówić można w odniesieniu do wielu form wypowiedzi – zarówno słownej, jak i pisemnej czy rysunkowej.
Biorąc pod uwagę typ podstawowy tego przestępstwa, sprawcy, tj. osobie pomawiającej, grozi grzywna oraz kara ograniczenia wolności. Mówiąc o trybie podstawowym, należy mieć na myśli czyn o małej szkodliwości społecznej.
Kiedy możemy mówić o zniesławieniu? Czy jeśli czujemy się urażeni, możemy oskarżyć pomawiającego, wnieść pozew za obrażanie lub żądać odszkodowania? Przede wszystkim zniesławienie nie jest tym samym, co znieważenie. W tym drugim wypadku mają miejsce wypowiedzi uderzające w godność drugiej osoby. Nie chodzi tutaj o krytykę, lecz raczej o nieuzasadnione w racjonalny sposób obelgi. Co ważne, jedynym odbiorcą takiej obelgi jest osoba, do której jest ona kierowana, bez obecności osób postronnych. W tym przypadku ich ofiarą jest wyłącznie osoba fizyczna, w przeciwieństwie do przestępstwa zniesławienia, gdy pomawia się instytucję, osobę prawną lub nawet jednostkę organizacyjną niemającą osobowości prawnej.
Kwestia zniesławienia należy do delikatnej i jednocześnie budzącej silne emocje sfery, zwłaszcza dla osoby dotkniętej takim atakiem. Często liczy się możliwie szybkie rozstrzygnięcie sprawy o zniesławienie, tak aby ewentualne zadośćuczynienie (np. publiczne przeprosiny) odniosło możliwie duży skutek. Dokonanie tego jest możliwe przede wszystkim dzięki wsparciu osób doświadczonych w tego rodzaju sprawach karnych.
Kancelaria Płatek działa zawsze w sposób elastyczny i tworzy indywidualny plan pracy z klientem. Do charakterystycznych spraw, takich jak proces o zniesławienie przydzielany jest specjalista w danej dziedzinie prawa. To dzięki temu możecie mieć Państwo pewność, że w danym postępowaniu opiekę nad każdym jego etapem roztacza osoba, która rzeczywiście jest rozeznana w niuansach tej gałęzi prawa.
W przypadku procesu o zniesławienie w grę wchodzi sfera emocjonalna i naruszenie niematerialnych dóbr, które bardzo trudno odzyskać w łatwy sposób. To dlatego Kancelaria stawia przede wszystkim na wsparcie merytoryczne i obsługę techniczną procesów, które pozwoli poczuć się pewniej w trudnym okresie życia. Szybkie, sprawne i przede wszystkim skuteczne działanie adwokata poparte doświadczeniem i wiedzą to zdecydowanie najlepsza droga do sukcesu w procesach dotyczących przestępstwa pomówienia.
Przygotowanie do postępowania, jak i sam jego tok jest oparty na regularnie aktualizowanych, sprawdzonych procedurach. Każdy, kto skorzysta z pomocy Kancelarii Płatek, może liczyć na dostęp do bazy wiedzy dotyczącej aktualnie prowadzonego postępowania. Przejrzystość współpracy i sprawna komunikacja to jeden z najważniejszych kluczy do sukcesu.
Do współpracy zaprasza Kancelaria Płatek. Powierz swoją sprawę specjalistom z konkretnej dziedziny prawa!
Reputacja osoby lub przedsiębiorstwa jest chroniona prawem nie bez przyczyny. Wpływ opinii publicznej na działalność zawodową lub społeczną może być kolosalny, zwłaszcza gdy mowa o złej renomie. Do złożenia aktu oskarżenia o zniesławienie powinno zatem skłonić znaczne utrudnienie wykonywania takiego właśnie rodzaju działalności, mowa zaś szczególnie o zawodach zaufania publicznego, dziennikarzach, osobach związanych z mediami, politykach i działaczach społecznych.
Warto rozważyć pozew o zniesławienie, gdy:
Przedawnienie przestępstwa zniesławienia ma miejsce po roku od czasu gdy osoba pokrzywdzona dowie się o sprawcy – o ile nie dzieje się to później niż po 3 latach od dokonania tego czynu.
Długość procesu sądowego w sprawach o zniesławienie może znacznie różnić się w zależności od szeregu czynników. Typowe sprawy mogą zostać rozstrzygnięte w ciągu kilku miesięcy, jeśli nie pojawiają się skomplikowane kwestie prawne czy dowodowe. Jednak w przypadku, gdy sprawa jest bardziej złożona, zawiera dużą ilość materiału dowodowego, lub gdy uczestniczą w niej liczni świadkowie, proces może trwać znacznie dłużej – czasami nawet kilka lat.
To, ile trwa sprawa o zniesławienie, zależy też od działań stron. Każda z nich ma prawo do odwołania się od wyroku, co może dodatkowo wydłużyć czas oczekiwania na ostateczne rozstrzygnięcie. W naszej kancelarii do każdej sprawy podchodzimy z pełnym zaangażowaniem, dążąc do jak najszybszego i najkorzystniejszego rozwiązania dla naszych klientów.
Przedstawiony zakres naszej działalności jest orientacyjny, należy pamiętać, że każda sprawa jest indywidualna. Zapraszamy do kontaktu, z pewnością znajdziemy rozwiązanie dla Ciebie.
biuro@kancelaria-platek.pl
